Antoni Zapałowicz

1815 - 1890

Antoni Zapałowicz (1815 – 1890) – doktor wszech nauk lekarskich, chirurg i położnik, pierwszy dyrektor szpitala w Wadowicach

Urodził się 29 marca 1815 r. Medycynę studiował w Wiedniu, a do Wadowic przybył ok. połowy XIX w. Od 1854 r. dr Zapałowicz prowadził “chorownię” przy ul. Zatorskiej (obecnie ul. Wojska Polskiego 12), na przeciwko szpitala wojskowego, i pełnił funkcję lekarza miejskiego w Wadowicach i w sąsiednim Zatorze. Mieszkał wraz z rodziną w domu tuż obok “chorowni”, która od 1874 r. występuje w dokumentach pod nazwą “chorowni powszechnej”. Lecznica była parterowym, obszernym domem właśności Henryka Bullmana, w którym obok sal chorych i sali operacyjnej mieściła się szpitalna kaplica. Zarządcą szpitala był Antoni Bednarowicz, a dr Zapałowicz – dyrektor lecznicy – miał początkowo w zespole medycznym jednego lekarza i jednego pomocnika, ale od 1875 r. pracowało w “chorowni” już trzech lekarzy: chirurg i położnik, lekarz miejski dr Zapałowicz, lekarz powiatowy dr Jan Jakubowski i dr Franciszek Rozwadowski.

Dr Antoni Zapałowicz był nie tylko wybitnym lekarzem, ale także udzielał się społecznie. Był wadowickim radnym miejskim, m.in. w 1876 r. orzekał jako lekarz miejski, czy lokalizacja cmentarza żydowskiego w pobliżu miasta nie stanowi zagrożenia dla szpitala wojskowego (jego opinia była negatywna). Ostatecznie cmentarz żydowski powstał na przełomie lat 80. i 90. XIX w. za cmentarzem wojskowym (Militär Friedhof).

Żoną Antoniego Zapałowicza była od 1854 r. Olimpia z Kwiecińskich (1833-1916), córka Kaspra Kwiecińskiego (ok. 1799-1874) i Pelagii Odrowąż Wysockiej. Ojciec Olimpii był właścicielem Podchybia, dzierżawcą Ryczowa i Zawadki oraz zarządcą dóbr hrabiów Ankwiczów w Graboszycach. Małżeństwo Antoniego – skromnego lekarza miejskiego i Olimpii – wywodzącej się z arystokratycznej rodziny było mezaliansem, bardzo źle widzianym przez Kwiecińskich.

W grudniu 1854 r. urodziło się pierwsze z pięciorga dzieci lekarza: Władysława. Później na świat przyszli: Jadwiga Bronisława (1857-1931; żona lekarza i aptekarza Seweryna Kurowskiego), teściowa pisarza i poety Emila Zegadłowicza), Seweryna (żona sędziego Franciszka Sypowskiego), Tadeusz (1859-1936; lekarz, generał służby zdrowia c.k. armii, tytularny generał dywizji WP) i Stefan (1868-1929; prawnik, wiceprezes sądu w Wadowicach).

Dr Antoni Zapałowicz zmarł 14 marca 1890 r. Przyczyną 75-letniego lekarza było zapalenie płuc.

Jest pochowany na Cmentarzu Parafialnym w Wadowicach w rodzinnym grobowcu.

Bibliografia

Archiwum Parafii pw. Ofiarowania NMP w Wadowicach

Handbuch der Königreiche Galizien und Lodomerien für das Jahr 1854, Lemberg 1854.

Handbuch des Statthalterei-Gebietes in Galizien für das Jahr 1861, Lemberg 1861.

E. Kotowiecki, Wadowiccy lekarze, Wadowice 1996.

K. Meus, Wadowice 1772-1914. Studium przypadku miasta galicyjskiego, Kraków 2013.

G. Studnicki, Cmentarz parafialny w Wadowicach, Wadowice 1997.

G. Studnicki, Kto był kim w Wadowicach?, Wadowice 2004.

Marcin Witkowski