Franciszek Suknarowski

1912 - 1998

Franciszek Suknarowski (1912-1998) artysta malarz i rzeźbiarz.

Ur. 12 maja 1912 r. w Wadowicach, syn Franciszka, powroźnika, i Józefy z Janasów. Ukończył szkołę siedmioklasową oraz Szkołę Zawodowo Dokształcającą, w czasie nauki pracował dorywczo w warsztacie rzeźbiarsko-kamieniarskim Józefa Jury, po czym wstąpił w poczet studentów nadzwyczajnych Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, najpierw do szkoły ogólnej (1931-32), po czym do szkoły głównej profesora Dunikowskiego (1932-35). Rysunku uczył się u prof. Jarockiego, Pronaszki i Sichulskiego.

Już jako student związał się z wadowickim kręgiem artystycznym „Czartak II”. Po raz pierwszy wystawiał swe prace w 1933 r., z okazji obchodów jubileuszu twórczości E. Zegadłowicza. Wśród ważniejszych jego rzeźbiarskich realizacji okresu przedwojennego należy wymienić: Statuę św. Józefa (wys. 2,5 m) dla klasztoru OO. Karmelitów w Wadowicach (1936 r.), oraz wykonane dla zespołu parkowego w Wiśle w 1937 r. dzieł: Nimfa w kąpieli, Jaszczur, Akt kobiecy, Pchnięcie kulą. Pod koniec lat trzydziestych otworzył Zakład Artystyczny Rzeźbiarsko-Kamieniarski w Wadowicach przy ul. Tatrzańskiej. W czasie wojny był skazany na przymusowe ciężkie roboty w Imielinie i Oświęcimiu.

Po wojnie był animatorem życia artystycznego w Wadowicach: reaktywował działalność grupy „Czartak II”, był współzałożycielem Klubów Pracy Twórczej „Beskidy” i „Beskidnicy”, nauczał w wadowickim liceum, a od 1950 r. był wykładowcą rzeźby w Liceum Sztuk Plastycznych w Bielsku-Białej oraz dyrektorem Państwowego Ogniska Plastycznego. Nie zaniedbywał przy tym własnej twórczości artystycznej, która zaowocowała rzeźbami: Proletariusz, Wspólny cel, Nokturn oświęcimski, Ewa, Mikołaj Kopernik (Bielsko-Biała 1963) Pomnik E. Zegadłowicza (Wadowice 1968), Pomnik Armii Radzieckiej (Wadowice 1969), Płaskorzeźba Stefana Żeromskiego (Andrychów 1975) Macierzyństwo (Bielsko-Biała 1980), Statua Chrystusa (Częstochowa 1981), Płaskorzeźba Kopernika i wiele innych. Równorzędną dziedziną artystyczną było malarstwo sztalugowe będące wyrazem podziwu dla piękna i harmonii otaczającego świata. Na szczególną uwagę zasługuje cykl Powsinogi beskidzkie, powstały z inspiracji balladami poety z Gorzenia. Obok rzeźby (zwłaszcza kamiennej), malarstwa olejnego, akwarelowego (tworzył najczęściej pejzaże beskidzkie, martwe natury i portrety), uprawiał grafikę, rysunek, mozaikę, medalierstwo oraz tworzył kolaże. Jego prace znajdują się w autorskiej galerii w Wadowicach przy ul. Karmelickiej 61, Muzeum E. Zegadłowicza w Gorzeniu, Muzeum Miejskim w Wadowicach, Muzeum Okręgowym w Bielsku-Białej, we wrocławskim Muzeum Medalierstwa oraz w zbiorach prywatnych w Polsce i poza jej granicami.

Przez wiele lat S. pełnił funkcje prezesa Towarzystwa Miłośników Ziemi Wadowickiej i Fundacji „Czartak”. Został odznaczony wieloma wyróżnieniami m.in. Wielką Nagrodą Ondraszka (1977, 1979, 1980), Sztalugą Fałata (1982), dyplomami TPSP w Krakowie, ZPAP oraz uhonorowany Złotym Krzyżem Zasługi.

Zmarł 6 lipca 1998 r., spoczywa na Cmentarzu Parafialnym w Wadowicach.

Bibliografia

Bożek Z., Artyści województwa bielskiego – Fr. Suknarowski, Bielsko-Biała 1981.

Burghardt M., Nieznany przyjaciel Karola Wojtyły. Wincenty Bałys, Kraków 2007.

Burghardt M., Wadowickie korzenie Karola Wojtyły, Wadowice 2013.

Jurczak Z., Jubileusz artysty, “Nadskawie” nr 9, Wadowice 1989.

Ostatni z Czartaka czyli Franciszek Suknarowski, scenariusz i reżyseria S. Szlachtycz, film TVP 1994.

Rzeźba, malarstwo, grafika, rysunek, medalierstwo, red. K. E. Suknarowscy, zdjęcia J. Kubiena, Wadowice 2012.

Szkutnik R., Część przyrody. Człowiek. Galeria plastyki Franciszek Suknarowski, „Arkadia” X 1997, s. 46-55.

Marta Burghardt (Instytut Dialogu Międzykulturowego im Jana Pawła II w Krakowie)