Jan Służbiczka

-

Służbiczka Jan (zm. po 1546 r.) – rzemieślnik , kowal w Wadowicach

Jan Służbiczka żył w Wadowicach w XVI w. Był członkiem cechu kowali.

Uposażył wadowicki szpital (przytułek) dla ubogich, ufundował drewnianą kaplicę-kościółek Podwyższenia Krzyża (znajdowała się na przedmieściu Wadowic – “suburbano, extra oppidum”) oraz uposażył altarie św. Anny i Mikołaja w kościele parafialnym. Fundator zastrzegł sobie aby za spokój jego duszy odprawiano rocznie cztery msze.

W 1546 r., na prośbę egzekutorów testamentu Służbiczki, erygowano ołtarz św. Anny i prebendę przy nim. Prawo patronatu nad ołtarzem (przywilej wskazywania altarysty) mieli wadowiccy rajcy. Na uposażenie prebendarza składał się dom z ogrodem (znajdował się między cmentarzem, słodownią, drogą prowadzącą do szpitala i rogatkami miasta), który od 1626 r., na podstawie przywileju króla Zygmunta III, był zwolniony z opłat na rzecz miasta i króla. Do domu należała także garbarnia (spłonęła w pożarze w 1726 r.) i stodoła. Na uposażenia altarii składały się legaty od wadowickich mieszczan – wśród darczyńców byli m.in.: Wojciech Suchy (1614 r.), Jadwiga Laskowa (1617 r.), Tomasz Skoczylas (1656 r.), Wojciech Kostyra, Zadorka i Adam Wierczek. Ponadto utrzymywała altarię okoliczna szlachta, m.in. dziedzic Tomic Stanisław Russocki z Brzezia (1686 r.), Jan Bibersztain Starowiejski ze Starej Wsi (1752 r.) i dziedzic Graboszyc Tomasz Russocki z Brzezia (1761 r.). Altarię uposażali także duchowni: Andrzej Kolendowicz, ksiądz rodem z Wadowic, doktor filozofii i senior kolegium mniejszego Akademii Krakowskiej, ks. Wojciech Małecki, ks. Michał Kamelski.

 

Bibliografia:

S. Dryja, T. Graff, Matys Pieniążek. Wadowiczanin, piwowar krakowski z XVI wieku, “Wadoviana. Przegląd historyczno-kulturalny”, nr 16, 2013.

T. Graff, Kultura religijna i intelektualna prowincji małopolskiej w późnym średniowieczu i w początkach doby nowożytnej na przykładzie Wadowic, w: Kultura religijna i społeczna Małopolski od XIII do XVI wieku, red. W. Szymborski, J. Kozioł, Tarnów 2011.

T. Graff, Polityka Jagiellonów wobec Wadowic do roku 1564. Zarys problematyki, w: Jagiellonowie i ich świat. Dynastia królewska w drugiej połowie XV i w wieku XVI, red. B. Czwojdrak, J. Sperka, P. Węcowski, Kraków 2015.

Z. Noga, Z dziejów Wadowic w XVII – XVIIII wieku (do czasu I rozbioru Polski w roku 1772), w: Wadowice. Studia z dziejów miasta, red. A. Nowakowski, Wadowice 1997.

A. Nowakowski, Z dziejów miasta i parafii Wadowice, Kraków 1985.

(Marcin Witkowski)