Czesław Panczakiewicz

1901 - 1958

Czesław Panczakiewicz (1901-1958), nauczyciel, profesor wadowickiego gimnazjum, instruktor narciarstwa, instruktor i działacz harcerski, działacz społeczny, założyciel i działacz koła Babiogórskiego Oddziału Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego.

Urodzony 27 maja w Wadowicach, syn Andrzeja i Antoniny z domu Zagórska. Nauki pobierał w Państwowym Gimnazjum im. Marcina Wadowity w Wadowicach.

Po wybuchu I wojny światowej wstąpił w szeregi 12 pułku piechoty w Wadowicach. W latach 1919-1920 sprawował funkcję urzędnika cywilnego XI rangi w Komendzie Obozu Jeńców w Wadowicach. W lipcu 1920 zgłosił się jako ochotnik do I kompanii Wojska Polskiego gdzie służył w randze plutonowego. W 1921 opuszcza armię i udaje się na jednoroczny kurs handlowy dla abiturientów szkół średnich w Akademii Handlowej w Krakowie. W roku następnym był słuchaczem wydziału filozoficznego i studium pedagogicznego na Uniwersytecie Jagiellońskim. Od września 1922 do grudnia 1923 odbywał praktyki w Powiatowej Kasie Oszczędności w Wadowicach. W roku szkolnym 1923/1924 kończy Państwowy Kurs Wychowania Fizycznego w Krakowie z wynikiem bardzo dobrym.
1 listopada 1924 roku rozpoczął pracę jako kontraktowy nauczyciel ćwiczeń cielesnych w Państwowym Gimnazjum w Wadowicach. Po odbyciu praktyki szkolnej i zdaniu egzaminu nauczycielskiego 29 maja 1926 uzyskuje kwalifikacje zawodowe.

Jeszcze kiedy nie był nauczycielem, znany był w Wadowicach z zamiłowania do ćwiczeń, turystyki i narciarstwa. Mimo niskiego wzrostu uzyskiwał bardzo dobre wyniki
w sporcie. Powołał w szkole koło sportowe, fotograficzne, był hufcowym, organizował święto Wychowania Fizycznego w którym brali udział mieszkańcy Wadowic. W 1929 r. wraz
z uczniami gimnazjum wyznaczył i oznakował niebieski szlak z Wadowic na Leskowiec,
a kilka tygodni później zielony, z Mucharza na Leskowiec. Są to jedne z pierwszych szlaków turystycznych w Beskidzie Małym.

W 1930 roku zostaje prezesem oddziału PTT. Postawił sobie za cel budowę schroniska na Jaworzynie (obecnie groń Jana Pawła II). Do wybuchu II wojny światowej, edukował młodzież oraz wpajał miłość do gór. Poza Państwowym gimnazjum, nauczał również w Gimnazjum OO. Karmelitów i OO. Palotynów. W czasie wojny działał w tajnym nauczaniu.

Po wojnie wrócił do działalności turystycznej znakując kolejne szlaki w Beskidzie Małym. Pracował społecznie. Był członkiem Powiatowej Rady Narodowej oraz członkiem komisji rewizyjnej Komitetu Odbudowy stolicy w Wadowicach.

Zabiegał o budowę sali gimnastycznej, organizował imprezy sportowe dla młodzieży. Od roku 1954 do chwili śmierci, pełnił funkcję Zastępcy Dyrektora w gimnazjum. W 1933 roku nagrodzony Srebrnym Krzyżem zasługi, a po II wojnie Srebrną Odznaką Zarządu Głównego PTTK.

Ożenił się 30 lipca 1938 w Krakowie z Marią Zygmuntowicz (zm. 1943), z którą miał syna Andrzeja.

Chorował na serce, nieżyt oskrzeli i nadciśnienie tętnicze. Zmarł 19 grudnia 1958 roku, pochowany na cmentarzu w Wadowicach.

Bibliografia

Czapik B., Panczakiewicz Czesław, Słownik biograficzny wychowania fizycznego i sportu, Wychowanie fizyczne i sport, Tom XXXV, s. 70.

Gajczak J., Historia Turystyki w Beskidzie Małym, “Wadoviana. Przegląd historyczno-kulturalny”, nr 5, 2000.

Księgi parafialne kościoła ONMP w Wadowicach

Matuszczyk A., Noty biograficzne ludzi gór, zeszyt nr 1, w: PTTK, 1990, s. 19.

Przewodnik gimnastyczny Sokół 1931, nr 7-8

Siemionow A., Ze wspomnień o Leskowcu i Babiej Górze, Wierchy 1973, s. 196-197.

Siemionow A., Ziemia Wadowicka. Monografia turystyczno-krajoznawcza, Wadowice 1984, s. 451-452.

Studnicki G., Pierwsza wśród równych. Dzieje Gimnazjum i Liceum w Wadowicach, Wadowice 1991, s. 127.

Teczka akt osobowych, Liceum im. Marcina Wadowity w Wadowicach.

Zinkow J., Wadowice i okolice, Wadowice 2001, s. 435-436.

Sławomir Jaworski