Karol Masny

1887 - 1968

Masny Karol (1887-1968) – legionista, generał brygady WP

Urodził się 27 grudnia 1887 r. w Wadowicach w rodzinie Józefa, cukiernika i piernikarza, oraz Wiktorii z Białków. Rodzina Masnych mieszkała na ul. Zatorskiej.

Uczył się w szkole męskiej (1894-1899), a następnie w gimnazjum (1899-1903), którego jednak nie ukończył. Naukę kontynuował w gimnazjum w Krakowie, gdzie w 1908 r. złożył egzamin dojrzałości. W tym samym roku rozpoczął studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego uzyskując w 1912 r. absolutorium.

W sierpniu 1914 r. K. Masny wstąpił do Legionów Polskich służąc najpierw w 3 Pułku Piechoty, a od grudnia 1914 r. w III batalionie 2 Pułku Piechoty. W roku 1915 został awansowany na stopień chorążego i objął stanowisko oficera kasowego batalionu. Rok później przeszedł kurs oficerów gospodarczych w Legionowie i został likwidacyjnym oficerem rachunkowym w 2 Pułku (w stopniu podporucznika). W styczniu 1918 r. Komenda Legionów przydzieliła go na kurs intendentów w Wiedniu. W kilka tygodni później, w związku z przerwaniem frontu pod Rarańczą przez legionistów 2. i 3. Pułku, Masny został aresztowany i internowany.

W listopadzie 1918 r., już w stopniu kapitana intendentury, K. Masny uczestniczył w rozbrajaniu żołnierzy niemieckich w Warszawie i objął kasę po okupacyjnym generał-gubernatorze Hansie Hartwigu von Beselerze.

Od początku II Rzeczypospolitej K. Masny związany był z intendenturą wojskową. Organizował Główną Kasę Wojskową w Ministerstwie Spraw Wojskowych (MSWojsk.), a od grudnia tworzył Intendenturę Dowództwa Generalnego w Łodzi. Wiosną 1919 r. objął stanowisko szefa sekcji żywnościowej w Departamencie Gospodarczym MSWojsk. W grudniu 1927 r. Masny (od 1923 r. pułkownik) został mianowany szefem Departamentu Intendentury MSWojsk. i pełnił tę funkcję aż do wybuchu wojny. W okresie styczeń – kwiecień 1936 r. pełnił obowiązki zastępcy drugiego wiceministra Spraw Wojskowych. W marcu 1939 r. został mianowany generałem brygady.

W II Rzeczypospolitej Masny był osadnikiem wojskowym na Kresach – m.in. w koloniach Iwanie, Iwanówka i Bożkiewicze.

Po wybuchu II wojny światowej generał objął stanowisko szefa intendentury w Naczelnym Dowództwie WP. Ewakuował się wraz z nim do Rumunii gdzie został internowany w obozie Băile Herculane, skąd przedostał się do Francji, a po jej upadku w 1940 r. do Wielkiej Brytanii. Aż do 1942 r. pozostawał bez przydziału przebywając w Stacji Zbornej Oficerów Rothesay w Szkocji. Następnie został szefem Intendentury i Służby Pieniężnej w Sztabie Naczelnego Wodza.

Po zakończeniu wojny pozostał na emigracji w Wielkiej Brytanii.

Zmarł 27 marca 1968 r. w Londynie. Został pochowany na londyńskim cmentarzu Old Brompton.

Był żonaty z Marią z Zarembów.

Bibliografia:

http://www.ipsb.nina.gov.pl/a/biografia/karol-masny

T. Kryska-Karski, S. Żurakowski, Generałowie Polski Niepodległej, Warszawa 1991.

P. Stawecki, Słownik biograficzny generałów Wojska Polskiego 1918–1939, Warszawa 1994.

G. Studnicki, Cmentarz Parafialny w Wadowicach, Wadowice 1997.

G. Studnicki, Kto był kim w Wadowicach?, Wadowice 2004.

G. Studnicki, Pierwsza wśród równych. Dzieje Gimnazjum i Liceum w Wadowicach, Wadowice 1991.

(Marcin Witkowski)