Ignacy Krieger

1820 - 1889

Krieger Ignacy (1820-1889) – jeden z pionierów fotografii w Polsce, właściciel zakładu fotograficznego, autor licznych fotografii zabytków Krakowa.

Urodził się w 1820 roku we wsi Mikołaj (dziś część Wadowic). W latach 50. zamieszkał w miejscowości Lipnik (dziś część Bielska-Białej), gdzie z małżeństwa z Hani (Anną) z Thiebergerów urodziło mu się pięcioro dzieci. Dziś trudne do ustalenia pozostają kwestie dotyczącego tego, gdzie oraz kiedy Krieger wyuczył się zawodu fotografa. Niewątpliwie swój warsztat fotografa doskonalił podczas wyjazdów zagranicznych. W 1860 roku zaraz po zagranicznym wyjeździe osiadł na stałe w Krakowie i założył w tym mieście swoją pracownię fotograficzną przy ul. Grodzkiej 88. W tym samym roku w krakowskim czasopiśmie “Czas” ogłosił, że jest w stanie sfotografować grupy liczące do 30 osób oraz krajowidoki i budynki. Następnie udał się w kolejną podróż zagraniczną, aby zgłębiać tajniki fotografii. Zaraz po powrocie zdecydował o przeniesieniu swojego zakładu do budynku mieszczącego się przy Rynku Głównym o nr 37 (dziś budynek o nr 42). Ignacy Krieger rozwinął na bardzo szeroką skalę działalność na polu fotografii, bowiem dokonywał dokumentacji fotograficznej zabytków oraz pomników historycznych na terenie całego Krakowa. Około 1870 roku miał już sfotografowaną większość obiektów zabytkowych i w związku z tym oferował publiczności nie tylko pojedyncze fotografie lecz całe kolekcje. Wydał albumy zatytułowane Wzory widoków Krakowa oraz Kraków i okolice wewnątrz których obok drukowanych pocztówek znajdowało się 21 zdjęć. Stał się w ten sposób niekwestionowanym mistrzem w utrwalaniu na kliszy piękna wszelkich pomników i pamiątek kultury oraz sztuki. Dziś jest to cenna dokumentacja ikonograficzna, która wizualnie prezentuje nawet to co zaginęło lub uległo zniszczeniu. Kolekcja Ignacego Kriegera zawierała również fotografie tzw. tradycyjnych “typów ludzkich”, na których uwiecznił okolicznych włościan, Cyganów i Żydów. Później były reprodukowane na kartkach pocztowych w celach komercyjnych, a także zdjęcia wykorzystywane do celów naukowych. Zmarł 17 czerwca 1889 r. w Krakowie. Po jego śmierci zakład odziedziczyło dwoje starszych dzieci: Natan (1844-1903) i Amalia (1846-1928) zachowując wcześniej przyjęty profil przedsiębiorstwa. Tak jak Ignacy, ich ojciec, wykonywali i gromadzili na kliszach dokumentację fotograficzną zabytków i dzieł sztuki w Krakowie oraz jego okolic. Oboje zostali członkami Towarzystwa Miłośników Historii i Zbytków Krakowa (TMHiZK), które wykorzystywało prace rodzeństwa Kriegerów do ilustrowania wydawnictw Rocznika Krakowskiego. W tym okresie Polska Akademia Umiejętności powierzyła pracowni Kriegerów zadanie wykonania zdjęć polskich dokumentów znajdujących się w jej posiadaniu. Gdy zmarł Natan pracownię odziedziczyła jego siostra Amalia, która kontynuowało dzieło ojca i brata. Zawdzięcza się jej wykonywanie zdjęć na zlecenie ówczesnych badaczy jak S. Tomkowicz. Samodzielnie prowadziła atelier aż do 1928 roku, kiedy to zdecydowała się je całkowicie zamknąć. Wypełniając wolę ojca i brata przekazała gminie m. Krakowa aktem z 28 marca 1926 roku całość rodzinnych zbiorów – kilka tysięcy klisz oraz wyposażenie zakładu. Ustanowiła fundację im. Kriegerów (Ignacego, Natana i Amalii), której zadaniem stało się dbanie o klisze, ich reprodukowanie i udostępnianie do celów badawczych czy kształceniowych w celu przygotowania fachowców specjalizujących się w wykonywaniu zdjęć zabytków i dzieł sztuki. Darowizna został najpierw przekazana Muzeum Przemysłowemu w Krakowie. Następnie zbiory przejęło Muzeum Historyczne miasta Krakowa. Później zbiory uległy częściowemu rozproszeniu.

Rada Miasta Krakowa 17 maja 2017 roku postanowiła uhonorować fotografa i podjęła uchwałę nr LXXII/1743/17, w której bezimienną przecznicę łączącą ul. płk. Francesco Nullo z ul. Cystersów położoną w krakowskiej dzielnicy Grzegórzki nazwała ul. Ignacego Kriegera.

Bibliografia:

Encyklopedia Krakowa, Warszawa-Kraków 2000, s.508

http://edziennik.malopolska.uw.gov.pl/WDU_K/2017/3671/akt.pdf 23.10.2017 dostęp 23.10.2017.

C. Bąk-Koczarska, Ignacy Kireger, w: Polski Słownik Biograficzny, tom XV, Zakład im. Ossolińskich, PAU, Wrocław-Warszawa-Kraków 1970, s. 307-308.

G. Kubica, Fotografia etnograficzna dokumentująca życie Żydów w Polsce – charakterystyka ogólna, “Etnografia Nowa” 07/2015 08/2016, s.263, 287, 312
dostęp 23.10.2017: http://www.ethnomuseum.pl/assets/256-321.pdf.

G. Studnicki, Kto był kim w Wadowicach?, Wadowice 2004, s.128.

I. Zając, Od albumu fotograficznego do wydawniczego – pochodzenie i systematyka, “Notes Konserwatorski”, nr 16, Bibliotek Narodowa, Warszawa 2014, s. 48
dostęp 23.10.2017: http://www.bn.org.pl/download/document/1442930106.pdf.

Michał Żmuda