Czesław Tadeusz (Honorat) Gil

1934 - 2015

Czesław Tadeusz Gil, w zakonie Honorat od św. Teresy (1934-2015), karmelita bosy, historyk Kościoła.

Ur. 11 października 1934 r. w Kidałowicach k. Jarosławia jako syn rolników Stanisława i Marii zd. Lis, miał 3 braci i 2 siostry. W 1941 r. rozpoczął szkołę podstawową w rodzinnej wiosce i ukończył ją w Jarosławiu, gdzie został przyjęty do liceum, ale wkrótce, za radą ciotki Bronisławy Lotycz, karmelitanki bosej z Przemyśla, przeniósł się do niższego seminarium karmelitów bosych w Wadowicach. W 1951 r. wstąpił do nowicjatu karmelitańskiego w Czernej i 16 lipca 1952 r. złożył śluby zakonne. Do kapłaństwa przygotowywał się w Poznaniu (studia filozoficzne, 1953-1955) i w Krakowie (studia teologiczne, 1955-1959). Był wątłego zdrowia i już jako kleryk leczył się na gruźlicę, m.in. na Siwcówce k. Stryszawy, gdzie poznał Kunegundę Siwiec (1876-1955), dziś kandydatkę na ołtarze, w której procesie beatyfikacyjnym zeznawał jako świadek. Święcenia kapłańskie przyjął w Krakowie 16 maja 1959 r.

Jesienią tego samego roku podjął studia z historii Kościoła na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. Po trzech latach uzyskał stopień magistra, a 7 czerwca 1968 r. dyplom doktorski na podstawie rozprawy „Prowincja Polska Zakonu Karmelitów Bosych w latach 1617-1655”. Wcześniej podjął też studia eksternistyczne II stopnia na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie i w 1967 r. uzyskał tytuł magistra historii.

Od lutego 1962 r., tj. od uzyskania dyplomu magisterskiego, po otrzymaniu którego przybył do Wadowic, poszukiwania naukowe łączył z pracą wykładowcy. W latach 1962-1987 był nauczycielem historii i geografii w niższym seminarium karmelitów bosych. Od 1963 r. do początku lat dziewięćdziesiątych wykładał także historię Kościoła w wyższym seminarium karmelitów bosych w Krakowie i prowadził tam seminarium naukowe.

W Wadowicach G. pozostał do swej śmierci. Czynnie uczestnicząc w życiu zakonu, w latach 1984-1987, i później od r. 1990 do 1994 był członkiem zarządu prowincjalnego. Jako prowincjalny prefekt studiów, kierował formacją intelektualną kleryków karmelitańskich, był redaktorem i cenzorem w Wydawnictwie Karmelitów Bosych w Krakowie oraz zaangażował się w promocję karmelitańskich kandydatów na ołtarze (Rafała Kalinowskiego, Alfonsa Mazurka, Teresy Marchockiej i Rudolfa Warzechy). W celach naukowych przeprowadził kwerendy w archiwum generalnym zakonu w Rzymie, w archiwum watykańskim, w archiwum prowincji austriackiej w Wiedniu i w archiwum klasztoru karmelitów bosych w Munster k. Chicago. Brał udział w wielu sympozjach naukowych w Polsce i zagranicą. Zwieńczeniem naukowej drogi G. był stopień doktora habilitowanego historii Kościoła uzyskany na Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie w 1991 r.

Żyjąc ponad 60 lat w klasztorze na wadowickiej „Górce”, G. był także badaczem dziejów Wadowic, bliskim współpracownikiem redakcji i członkiem Rady Naukowej „Wadovianów”. Opublikował liczne artykuły o życiu religijnym, społecznym i kulturalnym miasta, głównie dotyczące dwudziestolecia międzywojennego. Był też autorem tekstu do księgi „Wadowice. Kartki z rodzinnego albumu” (2009). Wydał kilka książek o wadowickim klasztorze karmelitańskim i wybitnych zakonnikach. Określił się nawet jako „Wadowiczanin z adopcji”.

Zaangażowany niemal do ostatnich chwil, zmarł w klasztorze wadowickim w 81 roku życia 12 września 2015 r. i został pogrzebany w kwaterze karmelitańskiej wadowickiego cmentarza parafialnego.

Bibliografia podmiotowa:

I Carmelitani Scalzi in Polonia. „Ephemerides Carmeliticae”, 22 (1971), ss. 148-156.

Kult św. Teresy od Jezusa w polskich ośrodkach karmelitańskich w. XVII do XIX, w: Otrzymałam ducha mądrości. Księga pamiątkowa z okazji ogłoszenia św. Teresy od Jezusa doktorem Kościoła Powszechnego (red. O. Filek), Kraków 1972, ss. 347-378.

Terezjańska koncepcja odnowy życia zakonnego, w: Mater spiritualium. Studia nad doktryną św. Teresy od Jezusa (red. O. Filek), Kraków 1974, s. 331-263.

Historia kultu św. Józefa w Polskiej Prowincji Karmelitów Bosych. „Ateneum Kapłańskie”, t. 83 (1974) z. 3 (395), s. 476.

Kalendarium życia sługi Bożego Rafała Kalinowskiego, „Postulatorki Ośrodek Studiów” 8 (1974), nr 11/12, ss. 157-166; 9 (1975) nr 5, ss. 45-58.

Erekcja litewskiej prowincji karmelitów bosych pod wezwaniem św. Kazimierza, „Roczniki Teologiczno-Kanoniczne”, t. 22 (1975), z. 4, ss. 109-116.

Los Carmelitas Descalzos en Polonia (1914-1947), „Monte Carmelo”, 84 (1976), s. 91-104.

Karmelici bosi w Polsce 1605-1655, w: „Nasza Przeszłość”, t. 48 (1977), s. 5-238, il.

The Polish Province of the Discalced Carmelites during the Second World War., w: Commission Internationale d’Histoire Ecclésiastique Comparée. Section IV. Les Eglises chrétiennes dans l’Europe dominée par le IIIe Reich 1939-1945. Varsovie 1978, s. 251-254.

Ojciec Rafał Kalinowski (1835-1907), w: Chrześcijanie (red. B. Bejze), t. 3, Warszawa 1978, s. 66-100.

Józef Kalinowski, Listy, t. 1, cz. 1 1856-1872; cz. 2 1873-1877, Lublin 1878.

La restauración de la Provincia de los Carmelitas Descalzos de Polonia 1875-1920, w: „Monte Carmelo”, 88 (1980), s. 33-66.

El Carmelo Teresiano en Polonia 1605-1975, „Monte Carmelo”, 80 (1980), s. 227-230.

O. Rafał Kalinowski, Kraków 1979.

Father Raphael Kalinowski, Kraków 1980.

Z dziejów kultu św. Józefa w prowincji polskiej karmelitów bosych, w: Józef z Nazaretu, t. 2, Kraków 1979, s. 229-266.

Listy polskich misjonarzy z Burundi. Kraków 1979.

Profesi prowincji polskiej karmelitów bosych w latach 1679-1789, „Roczniki Humanistyczne”, 27 (1979), z. 2, s. 57-92.

Scrittore ed editore a serviczio dei fratelli [Rafał Kalinowski], „L’Osservatore Romano”, 8 XII 1980, s. 5.

Vida y semblanza de Rafael Kalinowski, Madrid 1981.

Los Carmelitas Descalzos y el desarollo del culto a San José en la Polonia del siglo XVII, „Cahiers de Joséphologie”, 39 (1981), s. 897-914. Toż, przedruk: „Estudios Josefinos”, 35 (1981), s. 897-914.

O. Sykstus Adamczyk OCD, Niespokojne serce, Kraków 1982; wyd. 2. Kraków 1983. wyd. 3, Kraków 2007 (na karcie tytułowej opuszczono nazwisko autora opracowania).

Karmelici bosi, w: Życie religijne w Polsce pod okupacją hitlerowską 1939-1945 (red. Z. Zieliński, Warszawa 1982, s. 615-622.

Ojciec Rafał Kalinowski, karmelita bosy, 1835-1907, Kraków 1983.

Raffaele Kalinowski. Dall’esilio siberiano alla gloria degli altari, Roma 1983.

Św. Teresa w badaniach współczesnych historyków, „Zeszyty Naukowe KUL”, 104 (1983), s. 47-61.

Postępski Anioł, „Polski Słownik Biograficzny”, Kraków 1983, t. XXVII, z. 4, s. 702.

O. Rafał Kalinowski w Wadowicach, „Nadskawie”, Almanach kulturalny. Bielsko Biała – Wadowice 1984, s. 19-27.

The Polish Province of the Discalced Carmelites during the second World War, w: Miscelanea historiae ecclesiasticae, IX, Wrocław – Bruxelles 1984, s. 374-377 (Bibliotèque d’Histoire Ecclésiastique, fasc. 70).

L’histoire du culte de saint Joseph dans la province polonaise des carmes dèchaussès,Cahiers de Josèphologie”, 32 (1984), nr 2, s. 219-247.

Błogosławiony Rafał Kalinowski, w: Święci polscy, (red. J. Bar), t. 7, Warszawa 1985, s. 124-255.

Człowiek oddany Bogu. Refleksje nad życiem bł. Rafała Kalinowskiego, „Chrześcijanin a Współczesność”, 2 (1985), s. 43-50.

Błogosławiony Rafał Kalinowski (1835-1907). Kalendarium życia i działalności… Dziękczynienie za beatyfikację… Wybór tekstów, w: Chrześcijanie (red. B. Bejze), t. 15, Warszawa 1985, s. s. 15-96.

Jan Paweł II o świętych Karmelu, Kraków 1986.

Józef Kalinowski, Listy, t. 2, cz. 1. Kraków 1985; cz.2, Kraków 1986. Duchowość bł. Rafała Kalinowskiego, w: W bliskości Boga (red. St. Olejnik), Kraków 1986, s. 207-223.

Błogosławiony Rafał Kalinowski – patriota, w: Dialog Kościoła z kulturą, t. I. Materiały z IV i V Tygodnia Kultury Chrześcijańskiej w Krakowie 1983-1984, Kraków 1986, s. 62-76.

Błogosławiony Rafał Kalinowski, Świętymi bądźcie! Konferencje i teksty ascetyczne, Kraków 1987.

Matka Boża w życiu i duszpasterstwie bł. Rafała Kalinowskiego, w: Niepokalana. Kult Matki Bożej na Ziemiach polskich w XIX wieku. Księga Pamiątkowa V ogólnopolskiego Kongresu Mariologicznego i Maryjnego Lublin – Wąwolnica 28-31 VIII 1986, Lublin 1988, s. 249-258.

Sette lettere sconosciute del B. Raffaele Kalinowski, „Teresianum”, 40 (1989), s. 189-211.

Kalinowski Józef, w: „Marienlexikon”, St. Ottilien 1991, Bd. 3, s. 498-499.

La Madre di Dio nella vita e nel lavoro pastorale del beato raffaele Kalinowski (1835-1907), w: De cultu mariano saeculis XIX-XX. Acta Congressus Mariologici-Mariani Intrnationali in sanctuario mariano Kevelaer (Germania) anno 1987 celebrati, vol. IV, Romae 1991, s. 19-37. Święty Rafał Kalinowski. Księga Pamiątkowa 1835 – 1907 – 1991 (red. Cz. Gil, Sz. T. Praśkiewicz), Kraków 1993.

Bibliografia della canonizzazione di San Raffaele Kalinowski, Roma 1993 (opr. Cz. Gil, Sz. T. Praśkiewicz).

Ku Chrystusowej pełni. Matka Teresa Marchocka, karmelitanka bosa, 1603-1652, Kraków 1993.

Zwyciężyłeś zwycięstwem Boga. Sługa Boży Alfons Maria Mazurek OCD 1891-1944, Kraków 1994.

Bibliographia S. Raphaelis Kalinowski, „Archivum Bibliographicum Carmeli Teresiani”, (opr. Cz. Gil, Sz. T. Praśkiewicz), t. 29, Roma 1994, s. 1-143.

Miejsce Matki Bożej w ustawodawstwie posoborowym Zakonu Karmelitów Bosych oraz w życiu polskiej młodzieży karmelitańskiej, w: Przewodniczka. Kult Matki Boskiej w Polsce od Lumen Gentium do Redemptoris Mater 1964-1987. Akta VI Ogólnopolskiego Kongresu Mariologicznego i Maryjnego. Częstochowa – Jasna Góra 20-23 IX 1990, Częstochowa 1994, s. 489-504.

Karmelitanki bose w Poznaniu 1867-1875, „Saeculum Christianum”, 1 (1994) nr 2, s. 237-254.

Sługa Boży Alfons Maria Mazurek OCD (1891-1944), w: Męczennicy za wiarę 1939-1945, Warszawa 1996, s. 342-246.

Życie codzienne karmelitanek bosych w Polsce w XVII-XIX wieku, Kraków 1998.

Mistrz. Jan od Jezusa i Maryi 1564-1614. Życiorys-modlitwy-medytacje, Kraków 1998.

Klasztor Karmelitów Bosych w Wadowicach, Kraków 1999.

Słownik polskich karmelitanek bosych 1612-1914, Kraków 1999.

Błogosławiony Alfons Maria Mazurek, karmelita bosy, 1891-1944, Kraków 1999.

Il posto della Madre di Dio nella legislazione postconciliare dell’Ordine dei Carmelitani Scali e nella vita della gioventù carmelitana polacca, w: De culto Mariano saeculo XX a Concilio Vaticano II usque ad nostros dies. Acta Congressus Mariologici-Mariani Internationalis in civitate Onubensi (Huelva – Hispania) anno 1992 celebrati, vol. VI, Sectio croatica et polonica, Città del Vaticano 1999, s. 483-501

Księżna w trepkach. Matka Maria Ksawera Czartoryska, karmelitanka bosa, 1833-1928, Kraków 2000.

Ojciec Rudolf. Kapłan z otwartymi oczami, Kraków 2000.

Przewodnicy na Górę Karmel ukazani przez Jana Pawła II, (red. Cz. Gil, Sz. T. Praśkiewicz, Kraków 2000.

Jest moją siłą. Jan Paweł II a szkaplerz karmelitański, „Zeszyty Karmelitańskie”, 2 (2001), s. 66-73.

Karmelici bosi, w: Encyklopedia katolicka, Lublin 2000, t. 8, k. 814-819.

Karmelitańska duchowość, w: Encyklopedia katolicka, Lublin 2000, t. 8, k. 835-837.

Związki Ojca Świętego z Karmelem, „Wadoviana”, 5/2000, s. 5-9.

Misje karmelitańskie. Zarys historii, „Karmel”, 2/2001, s. 18-34.

Karmel w Ziemi Świętej wczoraj i dziś, Kraków 2001.

Historyczne uwarunkowania duchowości Teresy od Jezusa, w: Święta Teresa od Jezusa mistrzynią życia duchowego. III Karmelitański Tydzień Duchowości ze św. Teresą od Jezusa 8-11 maja 2000, (red. J.W. Gogola), Kraków 2000, s. 11-31.

Wadowice w zapiskach klasztornych kronikarzy 1892-1945. Wadowice 2002.

Historia Karmelu Terezjańskiego, Kraków 2002.

Wpływ środowiska życia na duchowość św. Rafała Kalinowskiego, w: „Powołani do świętości”. IV Karmelitański Tydzień Duchowości ze św. Rafałem Kalinowskim 7-10 maja 2001, (red. J.W. Gogola, Kraków 2002, s. 15-38.

Klasztorne dzwony, „Wadoviana”, nr 7/2002, s. 29-34.

Karmelici bosi w Wadowicach, Kraków 2003.

Życie religijne w Wadowicach 1918-1939, „Nasza Przeszłość” 100 (2003), s. 9-75.

Karmelici, w: Wielka encyklopedia PWN, t. 13 (2003), s. 309-310.

Karmelici bosi, w: Wielka encyklopedia PWN, t. 13 (2003), s. 310.

Karmelitanki bose, w: Wielka encyklopedia PWN, t. 13 (2003), s. 310-311.

Święty Józef patron wadowickiej Górki, Kraków 2004.

Życie gospodarcze w Wadowicach 1918-1939, „Wadoviana”, 8/2004, s. 10-27.

Protokoły z zebrań wadowickiego oddziału Katolickiego Stowarzyszenia Mężów, „Nasza Przeszłość” t. 102 (2004), s. 5-62.

Jestem kapłanem dla was. O. Rudolf Warzecha w oczach świadków, Kraków 2005.

Czterysta lat minęło…, „Głos Karmelu”, 2/2005, s. 4-7.

Karmelici bosi w Polsce 1605-2005. Księga jubileuszowa, (red. Cz. Gil), Kraków 2005.

Czterysta lat Karmelitów bosych w Polsce (1605-2005), w: Karmelici bosi w Polsce 1605-2005, Kraków 2005, s. 13-48.

Prowincja polska w latach 1911-1947, w: Karmelici bosi w Polsce 1605-2005, Kraków 2005, s. 293-361.

Dzieje kultu m. Teresy Marchockiej, karmelitanki bosej (1603-1652), „Nasza Przeszłość” t. 104 (2005), s. 5-35.

Jean-Baptiste Bouchaud OCD, Miłość za miłość. Życie zakonne św. Rafała Kalinowskiego (opr. Cz. Gil), Kraków 2006.

Nauki o życiu zakonnym m. Anny Stobieńskiej oraz m. Teresy Zadzikowej karmelitanek bosych, „Nasza Przeszłość” t. 105 (2006) s. 43-116.

Jadwiga Wielhorska, karmelitanka (1836-1911), „Nasza Przeszłość” t. 106 (2006) s. 57-142.

Wadowickie muzy 1918-1939, „Wadoviana, nr 10/2006, s. 25-42.

Św. Rafał Kalinowski, Kartki z księgi mojego życia, (opr. Cz. Gil), Kraków 2007.

Matka Teresa od Jezusa (Marianna Marchocka) karmelitanka bosa 1603-1652, w: „Karmelitańskie Studia i Materiały Historyczne”, t. 1, Poznań 2006, s. 13-111.

Kolacje duchowe w eremie czerneńskim, w: „Karmelitańskie Studia i Materiały Historyczne”, t. 1, Poznań 2006, s. 181-196.

Karmelitańskie sanktuarium maryjne w Munster (Indiana, USA) 1950-1980, w: „Karmelitańskie Studia i Materiały Historyczne”, t. 1, Poznań 2006, s. 283-316.

Wadowice. Kartki z rodzinnego albumu, (red. P. Wyrobiec, tekst Cz. Gil, Wadowice 2008.

Karmelita – homo viator w XVII-XVIII wieku, „Nasza Przeszłość” t. 109/2008, s. 303-315.

Prace edytorskie św. Rafała Kalinowskiego, w: Na drodze do świętości. Rafał Kalinowski powstaniec 1863 i karmelita bosy, (red. Eugeniusz Niebelski, Stanislaw Wilk, Lublin 2008, s. 157-173.

Wychwalajcie mężów sławnych. Wspomnienia o świętym Rafale Kalinowskim, Kraków 2008.

Św. Rafał Kalinowski (1835-1907), w: Nasi święci. Rozważania o Polakach beatyfikowanych i kanonizowanych przez Jana Pawła II, (red. W. Zagrodzki), Kraków 2009, s. 235-240.

O. Rudolf Warzecha (1919-1999), „Wadoviana”, nr 12/2009, s. 232-254.

Kronika klasztoru Karmelitów Bosych w Wadowicach 1892-1921, (opr. Cz. Gil, Kraków 2009.

Dwa katalogi prowincji litewskiej karmelitów bosych z XVIII wieku, „Nasza Przeszłość”, t. 111/ 2009, s.117-157.

Kronika klasztoru karmelitów bosych w Warszawie, (opr. Cz. Gil), „Karmelitańskie Studia i Materiały Historyczne” t. 2/2009, s.143-400.

Karmelici Bosi w Wadowicach, wyd. II uzupełnione, Kraków 2010.

Teresa od Jezusa (Marianna Marchocka), Autobiografia mistyczna i inne pisma, (opr. Cz. Gil), Kraków 2010.

Ojciec Rudolf Warzecha (1919-1999), Wadowice 2010

Szkolnictwo w Wadowicach 1918-1939, „Wadoviana”, nr 13/2010), s. 150-177.

Karmelitanki bose w Polsce, Kraków 2011.

Wpatrzona w Ukrzyżowanego. Matka Teresa Marchocka, Kraków 2011.

Historia Karmelu Terezjańskiego, wyd. II, Kraków 2012.

Ludzie z wadowickiej Górki, Kraków 2012.

Kiedy Karol Wojtyła przyjął szkaplerz karmelitański, „Wadowiana”, nr 16/2014), s. 168.

Zatrzymaj się na chwilę. Rozważania o wierze, Kraków 2014.

Nadto pośmiertnie ukazał się artykuł: Czesław H. Gil – Szczepan T. Praśkiewicz, Sługa Boży o. Rudolf Stanisław Warzecha (1919-1999), w: Bachowice: wieś i ludzie, Tomice [Wadowice] 2017, s. 80-108.

NB. Bibliografia nie obejmuje popularnych artykułów, publikowanych w lokalnej prasie parafialnej i innych czasopismach.

Bibliografia przedmiotowa

http://wadoviana.eu/?p=1515 [dostęp 2010.2017].

Praśkiewicz Sz. T., O. dr hab. Honorat Czesław Gil OCD (1034-2015). Wadowiczanin z adopcji. „Wadowiana”, nr 18/2015, s. 7-12.

Praśkiewicz Sz. T., Zmarł o. Honorat OCD – Czesław Gil, historyk Karmelu, „Na Karmel”, nr 10/2015 (228), s. 5.

Praśkiewicz Sz. T., W Wadowicach upamiętniono śp. o. Honorata Cz. Gila OCD. „Pod znakiem Dzieciątka Jezus”, nr 3/2016, s. 102-103.

Zieliński J., Śp. O. Honorat od św. Naszej Matki Teresy – Czesław Gil (1934 –2015, „Życie Karmelu”, nr 137/2015, s. 56-59.

Szczepan T. Praśkiewicz (karmelita bosy)