Franciszek Ksawery Gabriel

- 1846

Franciszek K. Gabriel (ur. ok. 1792, zm. 3.05.1846 r. w Wadowicach) – nauczyciel szkoły obwodowej w Wadowicach.

Urodził się ok. 1792 r. Miejsce jego urodzenia nie jest znane.

W 1821 Franciszek K. Gabriel został nauczycielem szkoły głównej obwodowej (Hauptschule), której otwarcie miało miejsce 1 maja tegoż roku w obecności przedstawicieli urzędu obwodowego, magistratu, obywateli miasta i prodziekana ks. Jana Znamirowskiego. Kadra nauczycielska szkoły, która w dniu otwarcia liczyła aż 198 uczniów w czterech oddziałach (klasie elementarnej i w klasach I – III) składała się z 7 osób: Tomasza Alojzego Dostala (dyrektora i nauczyciela klasy III), Antoniego Rzepeckiego (klasa elementarna), Franciszka Jędrkiewicza (klasa I), Franciszka K. Gabriela (klasa II), ks. Franciszka Tuszowskiego (katecheza), Wojciecha Hermy (pomocnika nauczyciela) oraz Karola Greli (preparanda – praktykanta nauczycielskiego). W 1827 r., po śmierci Tomasza Dostala (ok. 1762-1827) – pierwszego dyrektora szkoły, Gabriel został jego następcą jako tymczasowy kierownik tej placówki oświatowej, a od 1828 r. jej dyrektor rzeczywisty z pensją roczną w wysokości 400 florenów (złotych reńskich). W 1831 r. Gabriel objął kierownictwo nad szkołą panieńską, którą wydzielono ze szkoły głównej. Sama zaś szkoła na przełomie lat 30. i 40. XIX w. przeszła reorganizację – klasę elementarną podzielono na dwa oddziały (dzieci uczyły się więc od tej pory nie cztery a pięć lat). W 1841 r., rozporządzeniem cesarza Ferdynanda I, otwarta została klasa IV, tzw. techniczna, nad którą opiekę objął dyrektor Gabriel. Nowe obowiązki przyniosły z sobą wzrost poborów do kwoty 600 złotych reńskich rocznie, a dodatkowo 40 złotych reńskich na wynajem mieszkania.

Nie zachowały się informacje na temat jego rodziny.

Zmarł 3 maja 1846 r. w wieku 54 lat.

Został pochowany na cmentarzu parafialnym w Wadowicach. Jego grób się nie zachował.

Bibliografia:

K. Meus, Wadowice 1772-1914. Studium przypadku miasta galicyjskiego, Kraków 2013, s. 339-340.

G. Studnicki, Kto był kim w Wadowicach?, Wadowice 2004, s. 59.

G. Studnicki, Zarys dziejów oświaty i szkolnictwa w Wadowicach, Wadowice 1996, s. 21, 76, n.

(Marcin Witkowski)