Karol Jan Chrapla

1905 - 1942

Chrapla Karol Jan SDB (1905-1942) – ksiądz, salezjanin, więzień obozu koncentracyjnego Dachau

Urodził się 10 września 1905 r. w Wadowicach. W latach 1916-1919 uczył się w wadowickim gimnazjum. Później wstąpił do zgromadzenia księży salezjanów (Towarzystwo św. Franciszka Salezego) i w 1921 r. złożył śluby zakonne. Święcenia kapłańskie przyjął 3 lipca 1931 r. w Turynie. W 1931 r. przez kilka miesięcy służył pomocą ks. Mieczysławowi Masłowskiemu, dyrektorowi „Oratorium im. Prymasa Hlonda” w Mysłowicach. W tym samym roku objął funkcję prefekta w Lądzie nad Wartą. W jego kompetencji znajdował się nadzór nad funkcjonowaniem administracji domu (z urzędu wchodził do Kapituły Domowej), m.in. kwestie finansowe, zaopatrzenie i wyposażenie domu. Ks. Chrapla był prefektem szkolnym w Lądzie w latach 1931-1933 i później, w latach 1938-1939. Pracował także jako prefekt szkolny w Łodzi.

Został aresztowany przez Niemców 6 października 1941 r. w Łodzi i uwięziony w obozie przejściowym w Konstantynowie Łódzkim. Był to efekt zakrojonej na szeroką skalę akcji aresztowań przeprowadzonych wśród polskich duchownych 6 i 7 października – po formalnej delegalizacji Kościoła katolickiego w Kraju Warty oraz likwidacji zakonów. Z Konstantynowa, który obok Lądu nad Wartą był miejscem koncentracji aresztowanych duchownych, ks. Chrapla został 30 października przetransportowany z większością księży do KL Dachau. W obozie koncentracyjnym otrzymał numer więźniarski 28341.

Po przybyciu do obozu ks. Chrapla pracował początkowo na izbie, ale – w związku z dokuczającym tam głodem – poprosił o przeniesienie do na plantacje (więźniowie tam pracujący otrzymywali dodatkowe porcje żywnościowe). W związku z tym, że w ramach represji władze obozowe cofnęły dodatkowe racje dla pracujących na plantacjach ks. Chrapla z głodu jadł rosnące tam rośliny – spowodowało to zatrucie i coraz poważniejsze problemy zdrowotne. 8 maja 1942 r. podczas pracy stracił przytomność. Zmarł tego samego dnia.

Jego nazwisko znajduje się na tablicy w bazylice pw. Najświętszego Serca Jezusowego w Warszawie, upamiętniającej salezjanów pomordowanych w latach 1939-1945.

Bibliografia:

Chmielewski M.T., Małe Seminarium Duchowne Księży Salezjanów w Lądzie nad Wartą (1921-1952), „Seminare”, nr 20, 2004, s. 503.

Klistała J., Martyrologium Mieszkańców Ziemi Oświęcimskiej, Andrychowskiej, Wadowickiej oraz Zatora, Jaworzna, Chrzanowa, Trzebini, Kęt, Kalwarii Zebrzydowskiej w latach 1939-1945 – Słownik Biograficzny, Bielsko-Biała 1998, s. 71.

Nekrolog salezjanów polskich (1891-2015)

Siwiec-Cielebon M., Dla pamięci rzetelnej. Problematyka badania i weryfikacji strat wojennych pracowników i wychowanków Gimnazjum i Liceum w Wadowicach, „Wadoviana. Przegląd historyczno-kulturalny”, nr 14, 2011, s. 146.

Studnicki G., Kto był kim w Wadowicach?, Wadowice 2004, s. 31.

Świda Andrzej SDB, Towarzystwo Salezjańskie. Rys historyczny, mps, s. 85.

Wąsowicz J. SDB, Relacja ks. Szczepana Trochty SDB o Salezjanach w KL Dachau przesłana po wyzwoleniu obozu do ks. Piotra Ricardone SDB Przełożonego Generalnego Towarzystwa Salezjańskiego, „Seminare”, nr 38, 2017, s. 169,173.

http://www.swzygmunt.knc.pl

(Marcin Witkowski)