August Bukowski

1861 - 1913

August Bukowski herbu Osoria (1861 – 1913) – doktor wszech nauk lekarskich, dyrektor szpitala w Wadowicach

Dr Bukowski rozpoczął pracę w wadowickim szpitalu powszechnym w 1890 r. obejmując stanowisko prymariusza i dyrektora po zmarłym 14 marca dr. Antonim Zapałowiczu (1815-1890).

W tym czasie szpital (tzw. “chorownia”, a od 1891 r. szpital publiczny) mieścił się jeszcze w starym budynku przy ul. Zatorskiej (na przeciwko szpitala wojskowego). Stosowną uchwałę o budowie nowej lecznicy w Wadowicach podjęto w 1893 r., przeznaczając na ten cel 22.000 zł (tj. połowę kosztów budowy). W 1896 r. przy ul. Karmelickiej został wzniesiony piętrowy budynek mieszczący sale chorych (w sumie 41 łózek na oddziałach męskim i kobiecym), salę operacyjną, pomieszczenia administracji i kaplicę szpitalną. Obok znajdował się oddział zakaźny na 20 łózek oraz budynek gospodarczy z pralnią, kuchnią i kostnicą. Do nowego szpitala chorzy zostali przeniesieni 23 grudnia 1896 r.

Przeprowadzona w 1905 r. inspekcja wykazała liczne problemy szpitala – brak wodociągu, niski poziom higieny sal chorych i ubikacji, brak elektryczności, wilgoć w pawilonie zakaźnym. Sytuację na korzyść szpitala zmieniło doprowadzenie do niego wody z miejskiego wodociągu (1906 r.) i kilka inwestycji kolejnych lat – m.in. rekonstrukcja sali operacyjnej (1909 r.). Przez cały okres sprawowania funkcji prymariusza i dyrektora przez dr. Bukowskiego szpital borykał się z problemami natury finansowej (do tego stopnia, że w 1911 r. inspektor wnioskował nawet o lustrację szpitalnych finansów dopatrując się nadużyć).

Dr August Bukowski był jednym z dwóch lekarzy opiekujących się w tym czasie chorymi – od 1903 r. sekundariuszem szpitala został jego późniejszy dyrektor dr Stanisław Żędzianowski (1861-1919). Bukowski był lekarzem powiatowym i więziennym, prowadził administrację szpitala i oddział męski, Żędzianowski był lekarzem miejskim, prowadził oddział kobiecy i zakaźny.

W 1896 r. pracę w wadowickim szpitalu rozpoczęły siostry nazaretanki – początkowo rada miasta zawarła ze zgromadzeniem umowę na zatrudnienie 4 sióstr (6 grudnia 1896 r.), później uzupełniono kontrakt o kolejne dwa etaty (1897 r.). Siostry mieszkały w części budynku szpitalnego (Dom Opatrzności Bożej), zajmowały się opieką nad chorymi i prowadziły szpitalną kaplicę. Duchową opiekę nad nimi w latach 1897-1907 sprawował o. Rafał Kalinowski (1835-1907).

Dr August Bukowski zmarł na udar mózgu 20 stycznia 1913 r.

Pochowany 22 stycznia 1913 r. na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie.

Bibliografia

Sprawozdanie krajowego inspektora szpitali i zastępcy krajowego inspektora szpitali o stanie szpitali krajowych i powszechnych w Galicyi w roku 1907 i 1908

Sprawozdanie krajowego inspektora szpitali i zastępcy krajowego inspektora szpitali o stanie szpitali krajowych i powszechnych w Galicyi w roku 1909 i 1910

Sprawozdanie krajowego inspektora szpitali i zastępcy krajowego inspektora szpitali o stanie szpitali krajowych i powszechnych w Galicyi w roku 1910 i 1911

E. Kotowiecki, Wadowiccy lekarze, Wadowice 1996.

s. D. Kozieł, Nazaretanki w Wadowicach, “Wadoviana. Przegląd historyczno-kulturalny”, nr 15, 2012.

B. Marczewski, Powiat wadowicki pod względem geograficznym, statystycznym i historycznym, Kraków 1897.

G. Studnicki, Kto był kim w Wadowicach?, Wadowice 2004.

http://www.rakowice.eu

(Marcin Witkowski)