Jan Białorzyt

-

Białorzyt Jan – cechmistrz cechu szewców w Wadowicach

Jan Białorzyt reprezentował rzemiosło, które u schyłku XVI w. było jednym z najliczebniejszych w mieście. Według rejestru z 1581 r. w Wadowicach najwięcej było właśnie szewców (10 rzemieślników). Choć w kolejnych dziesięcioleciach XVII w. odnotowano spadek ich liczby (odpowiedni – czterech w 1668 r. oraz sześciu w latach 1676 i 1683) to szewcy nadal stanowili najliczniejszą grupę wśród tutejszych rzemieślników. W 1607 r. rada miejska aprobowała statut cechu szewców zatwierdzony następnie w Krakowie przez króla Zygmunta III. W dokumencie tym Jan Białorzyt jest wymieniony jako starszy cechmistrz cechu szewców.

Zgodnie ze statutem – regulującym nie tylko życie zawodowe, ale i religijne rzemieślników – wadowiccy szewcy spotykali się raz na kwartał na mszy świętej, w której udział był obowiązkowy, a za nieobecność groziły kary. Nabożeństwo odbywało się w kościele pw. Wszystkich Świętych przed ołtarzem w południowej części świątyni. Podczas mszy zbierano datki na świece do kościoła (grosz od każdego szewca). Statut regulował także kwestie związane z pogrzebem i pochówkiem mistrza cechowego – ciało zmarłego nieść mieli młodsi rzemieślnicy w asyście starszych z zapalonymi świecami. Do cechu należało wykopania grobu dla cechmistrza albo odpowiednie wynagrodzenie za to dla grabarza.

Bibliografia

T. Klima, Wadowice. Organizacja miejska i sądownictwo od 1550-1784 r., w: Sprawozdanie Dyrekcyi C.K. Gimnazyum w Wadowicach za rok szkolny 1907, Wadowice 1907, s. 12-17.

Z. Noga, Z dziejów Wadowic w XVII-XVIIII wieku (do czasu I rozbioru Polski w roku 1772), w: Wadowice. Studia z dziejów miasta, red. E. Kotowiecki, A. Nowakowski, G. Studnicki, Wadowice 1997, s. 84-85.

G. Studnicki, Kto był kim w Wadowicach?, Wadowice 2004, s. 16.

Marcin Witkowski