Franciszek Barańczyk

1890 - 1958

Barańczyk Franciszek (1890-1958) – ksiądz, wikariusz i administrator parafii w Wadowicach, proboszcz w Witanowicach

Urodził się 15 stycznia 1890 r. w Jeleniu koło Chrzanowa w rodzinie Antoniego i Ewy. Święcenia kapłańskie przyjął 29 czerwca 1914 r. Pracę duszpasterską rozpoczął jako wikary w parafii w Morawicy (1914-1915). Później pracował w Jeleśni (1916-1921) i Oświęcimiu (1921-1924), a od 1924 r. był wikariuszem parafii pw. Ofiarowania NMP w Wadowicach.

Po śmierci długoletniego wadowickiego proboszcza, ks. prałata Andrzeja Zająca w listopadzie 1928 r. ks. Barańczyk został administratorem parafii. Początkowo kuria krakowska zamierzała pozostawić go na wakującym stanowisku gospodarza parafii, ale funkcję proboszcza objął ks. Leonard Prochownik. Stało się to za sprawą wadowickiej Rady Miejskiej, która – po raz ostatni w historii – skorzystała z przysługującego jej prawa prezenty, czyli wyboru jednego z kandydatów zaprezentowanych przez kurię. Z dniem 1 lutego 1929 r. ks. Prochownik objął obowiązki administratora, a 21 marca proboszcza parafii Ofiarowania NMP.

W roku szkolnym 1926/1927 ks. Barańczyk był katechetą w Publicznej Szkole Powszechnej Męskiej im. M. Wadowity w Wadowicach (ego uczniem był m.in. Karol Wojtyła). W latach 1925-1928 ks. Franciszek uczył także w Publicznej Szkole Dokształcającej Zawodowej Nr 2 żeńskiej. Jako wadowicki wikary był kapelanem pomocniczym 12 pułku piechoty.

W 1929 r. ks. Barańczyk został przeniesiony na dwa lata do Jordanowa (1929-1931), a pod koniec 1931 r. objął funkcję proboszcza w parafii pw. św. Mikołaja w Witanowicach. W “Dzwonie Niedzielnym” z 20 grudnia 1931 r. opisano uroczystość objęcia przez niego probostwa (pisownia oryginalna):

Instalacja nowego proboszcza ks. Fr. Barańczyka odbyła się u nas w dniu odpustu w św. Mikołaja. Liczne duchowieństwo z ks. prałatem Dr. Domasikiem na czele w procesji parafjan wprowadziło nowego ks. proboszcza do kościoła. Po dokonaniu przepisanych przez Kościół obrzędów podczas uroczystej sumy wygłosił kazanie ks. prefekt Baumgart Pallotyn, orkiestra wojskowa i chór Jagielloński z Wadowic wykonały mszę „missa brevis”. Kolator kościoła, stowarzyszenia i organizacje złożyły życzenia, podając chleb, sól i cenny upominek. Dawno Witanowice nie miały takiej uroczystości.

W Witanowicach ks. Barańczyk (później kanonik) pracował przez 26 lat. Pod koniec życia ciężko chorował, w pracy duszpasterskiej pomagali wówczas oo. karmelici bosi z Wadowic, a później przydzielani przez kurię wikarzy. Ostatnim z nich był ks. Stanisław Karabuła, który do Witanowic przyjechał w 1954 r. (w latach 1958-1981 proboszcz w Witanowicach, budowniczy kościoła i plebanii).

Ks. Franciszek Barańczyk zmarł 15 sierpnia 1958 r. w Witanowicach i został pochowany na tamtejszym cmentarzu parafialnym.

Bibliografia:

“Dzwon Niedzielny” nr 51 (Rok VII), 20.12.1931 r.

M. Boroń, Czternastowieczna parafia witanowska, jej stara świątynia i plebania, mps.

G. Studnicki, Kto był kim w Wadowicach?, Wadowice 2004.

G. Studnicki, Zarys dziejów oświaty i szkolnictwa w Wadowicach, Wadowice 1996.

Witanowice na starej fotografii, red. R. Góralczyk, Tomice 2017.

(Marcin Witkowski)