Chaim Bałamuth

1907 -

Chaim (Henryk) Bałamuth (1907 – ?) – przedsiębiorca żydowski w Wadowicach

Urodził się 22 czerwca 1907 r. w Wadowicach. Syn Chiela Bałamutha (1872-1942), żydowskiego przedsiębiorcy i prezesa kahału i Róży z Kornblumów, członkini żydowskiego bractwa pogrzebowego Chewra Kadisza. Miał 4 siostry – Manię, Marię (Miriam), Pepę (Pninę) oraz Reginę, te dwie ostatnie były działaczkami ruchu syjonistycznego.

W latach 30. Chaim prowadził sklep ojca.

Po wybuchu wojny i zajęciu miasta przez okupanta Chaim Bałamuth zdecydował się na ucieczkę na wschód. Dotarł motocyklem do granicy sowieckiej gdzie został aresztowany i zesłany w głąb ZSRS. W wyniku porozumienia Sikorski – Majski został wyewakuowany ze Związku Sowieckiego do Iranu, a stamtąd do Palestyny, gdzie pozostał.

Rodzina Chaima pozostała w czasie okupacji w Wadowicach. Wszyscy, z wyjątkiem siostry Pepy, która wyemigrowała do Palestyny jeszcze w międzywojniu, zostali wywiezieni do obozu zagłady w Bełżcu (3 lipca 1942 r.), gdzie zostali zamordowani.

Po wojnie Chaim mieszkał w Tel Awiwie, gdzie był znanym kupcem i właścicielem składu maszyn budowlanych.

Zmarł w Tel Awiwie.

Bibliografia:

Osoby wyewakuowane z ZSRR Lista nr 2, dodatek nr 15 do „Polski Niepodległej”, s. II

R. A. Gajczak, Wadowice. Miasto rodzinne Jana Pawła II, Warszawa 1986.

K. Iwańska, Dzieje i kultura Żydów w Wadowicach w latach 1864-1945, Kraków 2016.

K. Iwańska, Rozwój osadnictwa żydowskiego w Wadowicach, “Wadoviana. Przegląd historyczno-kulturalny”, nr 9, 2005.

K. Iwańska, Życie społeczne i kulturalne Żydów wadowickich w dwudziestoleciu międzywojennym, “Wadoviana. Przegląd historyczno-kulturalny”, nr 9, 2005.

Księga pamiątkowa b. Gmin żydowskich Wadowic, Andrychowa, Kalwarii i Myślenic, red. D. Jakubowicz, Tel Awiw 1968.

A. Ziarkowska, Getto wadowickie, “Wadoviana. Przegląd historyczno-kulturalny”, nr 7, 2002.

(Marcin Witkowski)