Zbigniew Arzt

1911 - 1942

Zbigniew Arzt (Arct, Artzt(tak w dokumentach obozowych)) (ur. 22.10.1911 r. w Wadowicach – zam. 27.05.1942 r. w Auschwitz) – dr praw, referendarz w Prokuraturze Generalnej w Krakowie, więzień KL Auschwitz.

Urodził się 22 października 1911 r. w Wadowicach. Był synem Karola, dr. praw i urzędnika administracji państwowej, m.in. wojewódzkiego inspektora starostw, oraz Michaliny z Marossanyi’ch, nauczycielki żeńskiej szkoły wydziałowej w Wadowicach. Jego nazwisko nie znajduje się wśród absolwentów wadowickiego gimnazjum. Od 1929 r. student Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego. Był jednym z współzałożycieli Korporacji Studentów Prawa UJ „Palestra”, w semestrze letnim 1929/30 sekretarz korporacji, w semestrze zimowym 1932/33 jej prezes. Był aktywnym członkiem „Palestry” do 1936 r. (po ukończeniu studiów jako filister). Członkiem honorowym korporacji (filistrem honorowym) był ojciec Zbigniewa – dr praw Karol Arzt.

Z. Arzt był absolwentem Uniwersytetu Jagiellońskiego, następnie uzyskał stopień naukowy doktora praw. Po studiach prawniczych został referendarzem w Prokuraturze Generalnej. Autor haseł w redagowanej w latach 30. XX w. „Podręcznej Encyklopedii Prawa Prywatnego”, publikował także na łamach czasopism prawniczych.

Aresztowany przez Gestapo 16 kwietnia 1942 r. w Kawiarni Plastyków przy ul. Łobzowskiej 3 w Krakowie. Po krótkim pobycie w więzieniu Montelupich, gdzie był przesłuchiwany, 25 kwietnia 1942 r. został przewieziono do obozu koncentracyjnego Auschwitz w transporcie zbiorowym. Otrzymał numer więźniarski 33092. W aktach obozowych figurował pod nazwiskiem Artzt. W dniu 27 maja 1942 r. został rozstrzelany pod ścianą straceń Bloku 11 wraz ze 168 osobami – mężczyznami i kobietami, aresztowanymi w kwietniu w Kawiarni Plastyków. W akcie zgonu (nr 9052/1942) lekarz obozowy podał datę śmierci 17:54 i jej przyczynę – „nagły zawał serca” („plötzlicher Herztod”).

Bibliografia:

Archiwum Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau

Hein W., Jakubiec C., Montelupich, Kraków 1985, s. 250.

Klistała J., Martyrologium Mieszkańców Ziemi Oświęcimskiej, Andrychowskiej, Wadowickiej oraz Zatora, Jaworzna, Chrzanowa, Trzebini, Kęt, Kalwarii Zebrzydowskiej w latach 1939-1945 – Słownik Biograficzny, Bielsko-Biała 1998, s. 32-33.

Księga Pamięci. Transporty Polaków do KL Auschwitz z Krakowa i innych miejscowości Polski południowej 1940-1944, red. F. Piper, I. Strzelecka, t.1-5, Warszawa-Oświęcim 2002.

Pająk I., Mieszkańcy Śląska, Podbeskidzia, Zagłębia Dąbrowskiego w KL Auschwitz, Katowice 1998, s. 168,1118.

Redzik A., Historia czasopiśmiennictwa prawniczego, „Palestra. Pismo adwokatury polskiej”, 11-12, 2011, s. 213-214.

Studnicki G., Kto był kim w Wadowicach?, Wadowice 2004, s. 6-7.

http://www.archiwumkorporacyjne.pl

http://www.auschwitz.org/muzeum/informacja-o-wiezniach

Fotografia obozowa:

Archiwum Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu

(Marcin Witkowski)